Baza wiedzy

Czy leasingobiorca może dochodzić zapłaty odszkodowania?

Prawniczka Joanna Majkowska | 22.12.2021

odszkodowanie dla leasingobiorcy

W polskim obrocie prawnym stronami umowy leasingu są finansujący i korzystający. Zasadą jest, że w czasie trwania umowy leasingu właścicielem pojazdu jest finansujący (leasingodawca), a nie jak mylnie może nam się wydawać korzystający (leasingobiorca). Jeśli więc dojdzie do wypadku czy kolizji, pojawiają się wątpliwości, czy ubezpieczyciel w ogóle powinien wypłacić odszkodowanie dla leasingobiorcy?

To nie leasingobiorca jest poszkodowanym

Leasingobiorca pomimo uiszczania rat za leasing jest jedynie posiadaczem zależnym, dlatego w razie uszkodzenia pojazdu bądź jego zniszczenia, to bezpośrednio w majątku leasingodawcy powstaje szkoda i to on będzie uprawniony do uzyskania odszkodowania. Korzystający (leasingobiorca) nie doznaje uszczerbku w tym zakresie, a więc nie przysługuje mu roszczenie o naprawienie szkody w pojeździe.

Zgłoszenie szkody pojazdu będącego w leasingu przebiega właściwie tak samo jak w przypadku zgłoszenia szkody na pojeździe, który nie jest w leasingu. Mimo, to każdy leasingobiorca powinien pamiętać, że w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu najczęściej znajdują się szczególne wymagania odnośnie zgłoszenia szkody. Zazwyczaj we wszystkich umowach wskazuje się, że zgoda leasingodawcy jest warunkiem wypłaty odszkodowania leasingobiorcy. Oczywiście leasingodawca może również zażądać dokonania oględzin uszkodzonego przedmiotu.

Odszkodowanie dla leasingobiorcy według Sądu Najwyższego

Zakłady ubezpieczeń często odmawiają wypłaty odszkodowania leasingobiorcy, gdyż w pełni podzielają stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 15.11.2001 r. (III CZP 68/01), iż skoro właścicielem pojazdu przez cały okres trwania umowy leasingu pozostaje finansujący, to on powinien być uznany za poszkodowanego. Zakłady ubezpieczeń równie często odmawiają również zwrotu podatku VAT leasingobiorcom, wypłacając im jedynie kwoty netto poniesionych napraw.

Jednakże, w opinii naszej kancelarii prawnej takie postępowanie nie jest właściwe, gdyż sam fakt, że właścicielem leasingowanego pojazdu jest firma leasingowa (tj. podmiot posiadający status podatnika podatku VAT), nie powinien z automatu przesądzać, że zgłoszone przez użytkownika pojazdu roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie. Leasingobiorca może przecież prowadzić działalność gospodarczą niepodlegającą opodatkowaniu lub może mu przysługiwać prawo do odliczenia jedynie 50 % podatku VAT.

Ukształtowanie obowiązków stron w zakresie należytego utrzymania pojazdu sprawia, że uzyskanie pełnej kompensaty szkody w pojeździe leży przede wszystkim w interesie leasingobiorcy, nie zaś właściciela pojazdu (leasingodawcy). Dochodzenie wypłaty odszkodowania w prawidłowej wysokości wiąże się przeważnie ze skierowaniem sprawy na drogę procesu sądowego przeciwko ubezpieczycielowi.

Leasingobiorca musi mieć na uwadze to, że nie jest podmiotem uprawnionym do dochodzenia odszkodowania. Skutecznym rozwiązaniem, w tej sytuacji jest aby przed wytoczeniem powództwa zawrzeć z leasingodawcą umowę cesji wierzytelności. W przeciwnym razie, ubezpieczyciel może podnieść zarzut braku legitymacji procesowej czynnej powoda(leasingobiorcy) i wówczas powództwo zostanie oddalone. Ponadto, leasingobiorca musi jeszcze udowodnić przed sądem, że rozliczenie dokonane przez zakład ubezpieczeń jest nieprawidłowe.

Odszkodowanie dla leasingobiorcy – podsumowanie

Podsumowując powyższe, należy pamiętać, że w przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniającej wypłatę odszkodowania, ubezpieczenie przysługuje co do zasady właścicielowi pojazdu (czyli leasingodawcy). Niestety, należy zgodzić się z poglądem, iż w obecnym stanie prawnym niezbędne jest wprowadzenie nowych regulacji, gdyż działanie ubezpieczycieli, często prowadzi do narażenia na szkodę leasingobiorców. Wysokość podatku VAT, o które ubezpieczyciele pomniejszają należne leasingobiorcy odszkodowanie może sięgać nawet kilku tysięcy złotych.

Jednocześnie, zaznaczyć należy, że w/w uwagi dotyczą głównie tzw. szkód częściowych. W przypadku wystąpienia szkody całkowitej sytuacja może być znacznie bardziej skomplikowana. Zawsze warto zwrócić na uregulowania kwestii szkody całkowitej zawarte w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu, gdyż może się okazać że leasingodawcy przysługują zarówno wpłacone dotychczas raty, jak również te, które pozostały do zakończenia umowy. Warto pamiętać, że leasingobiorca może zawrzeć dodatkowe ubezpieczenie tzw. ubezpieczenie GAP, które w niektórych sytuacjach może w całości pokryć różnicę między wysokością odszkodowania ubezpieczeniowego, a zobowiązaniem wynikającym z umowy leasingu.

Zobacz inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

roszczenia przysługujące poszkodowanemu

Baza wiedzy

Czego może się domagać poszkodowany? – odszkodowanie i zadośćuczynienie w świetle obowiązujących przepisów

Pewnie doskonale zdajesz sobie sprawę, że jako osoba poszkodowana możesz domagać się naprawienia szkody. Co jednak wchodzi w skład przysługującego Ci odszkodowania i czy to wszystkie roszczenia przysługujące Ci jako poszkodowanemu?

szkoda majątkowa

Baza wiedzy

Czym jest szkoda majątkowa i czego można się domagać w związku z jej powstaniem?

Niedotrzymanie warunków umowy, wypadek spowodowany przez innego kierowcę czy poślizgniecie się na nieodśnieżonym chodniku – to wszystko sytuacje, w których możesz ponieść konkretne straty materialne. W tym kontekście duże znaczenie ma więc takie pojęcie jak szkoda majątkowa.

czas likwidacji szkody

Baza wiedzy

Jaki czas ma ubezpieczyciel na likwidację szkody?

Ubezpieczyciel musi wypłacić odszkodowanie w określonym terminie. Jeśli jednak czas likwidacji szkody z nieuzasadnionych powodów się wydłuży, możesz domagać się nie tylko samego odszkodowania, ale także odsetek za opóźnienie.

Skontaktuj się
z nami i rozpocznijmy współpracę

Skontaktuj się