Baza wiedzy

Kiedy przedawnia się odszkodowanie i jakie są tego skutki?

Prawniczka Joanna Majkowska | 31.07.2021

kiedy przedawnia się odszkodowanie

Jako osoba poszkodowana nie możesz zwlekać w nieskończoność ze zwróceniem się do ubezpieczyciela o wypłatę odszkodowania. Upływ konkretnego terminu sprawi, że nie otrzymasz żadnych pieniędzy. Kiedy w takim razie przedawnia się odszkodowanie?

Czym jest przedawnienie?

Na początek krótkie przypomnienie. Upływ terminu przedawnienia daje ubezpieczycielowi możliwość uniknięcia wypłaty odszkodowania.

W praktyce wygląda to tak, że jeśli termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych wynosi 3 lata, to właśnie w tym czasie musisz zgłosić szkodę i ewentualnie dalej walczyć o swoje prawa, składając odwołanie od decyzji ubezpieczyciela czy nawet idąc do sądu. Termin przedawnienia możesz też przerwać przez konkretne czynności (np. złożenie pozwu) i wtedy biegnie on od nowa. Nie zmienia to jednak faktu, że Twój czas na skuteczne działanie jest ograniczony.

Jeśli natomiast z różnych powodów zgłosisz się po pieniądze dopiero po upływie terminu przewidzianego przez przepisy, ubezpieczyciel może podnieść zarzut przedawnienia (powiedzieć, że czas upłynął). To wystarczy, by uniknął obowiązku zapłaty.

Kiedy przedawnia się odszkodowanie?

Po tym przypomnieniu czas już na konkrety, czyli terminy przedawnienia roszczeń o odszkodowanie. Sprawa jest jednak o tyle skomplikowana, że termin przedawnienia będzie różny w zależności od konkretnej sytuacji.

Podstawowy przepis to art. 819 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem 3 lat. Ten termin będzie więc obowiązywał np. w odniesieniu do ubezpieczeń NNW czy AC.

Zupełnie inaczej sprawa wygląda natomiast, jeśli chodzi o przedawnienie odszkodowania z OC. Tutaj trzeba już spojrzeć na § 2 tego samego przepisu, zgodnie z którym:

W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie z OC – ile masz czasu na skuteczne działanie?

Zgodnie z cytowanym wyżej paragrafem w kontekście OC znaczenie będą mieć przepisy dotyczące szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (art. 4421 Kodeksu cywilnego). Tutaj zasady są więc już nieco inne:

  • W przypadku szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym termin przedawnienia wynosi 3 lata od momentu, w którym dowiesz się o szkodzie (lub możesz się o niej dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności), jednak nie dłużej niż 10 lat od momentu wystąpienia szkody,
  • Jeśli szkoda wynika ze zbrodni lub występku termin przedawnienia to 20 lat od popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy dowiesz się o szkodzie,
  • W przypadku szkody na osobie (uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia) – przedawnienie ma miejsce nie wcześniej niż 3 lata od dnia, w którym dowiesz się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia,
  • Jeśli jesteś poszkodowaną osobą małoletnią, termin przedawnienia może się skończyć nie wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania pełnoletności.

Czyn niedozwolony, zbrodnia, występek – jakie znaczenie mają te pojęcia w kontekście przedawnienia odszkodowania?

We wspomnianych przepisach znajdują się takie pojęcia jak „czyn niedozwolony”, „zbrodnia” i „występek”. Ich znaczenie jest o tyle ważne, że to właśnie od tego, czy dana szkoda wynika z czynu niedozwolonego, czy też zbrodni lub występku zależy termin przedawnienia.

Czyn niedozwolony to wbrew pozorom nie pojęcie z prawa karnego. Wcale nie musi wiązać się z przestępstwem. Czynem niedozwolonym będzie działanie lub powstrzymanie się od działania, które doprowadziło do powstania szkody. W tej kategorii mieszczą się także zdarzenia, za które zgodnie z prawem ponosi się odpowiedzialność.

Czynem niedozwolonym z jednej strony może być więc narażenie na utratę zdrowia w miejscu pracy (przestępstwo), ale i równie dobrze pozostawienie mokrej podłogi w sklepie. To drugie działanie przestępstwem już zdecydowanie nie jest. Niedopełnienie obowiązków przez obsługę sklepu jak najbardziej mieści się natomiast w kategorii czynów niedozwolonych.

Zbrodnie i występki to z kolei pojęcia, które zbiorczo można określić jako przestępstwa. Są to już takie zachowania, które zagrożone są karą pozbawienia, ograniczenia wolności albo grzywną, a przede wszystkim znajdują się w kodeksie karnym.

Niektóre zdarzenia – w zależności od szczegółów – mogą zostać uznane za czyn niedozwolony albo za przestępstwo. A to będzie mieć oczywiście bezpośrednie przełożenie na termin przedawnienia odszkodowania. I tak przykładowo wypadek na drodze można uznać za czyn niedozwolony. Wtedy okres przedawnienia wynosi 3 lata od momentu, gdy dowiesz się o szkodzie, przy czym maksymalnie 10 lat od wypadku. Jeśli jednak Ty albo inni uczestnicy odniesiecie obrażenia ciała skutkujące rozstrojem zdrowia na okres powyżej 7 lat, jest to już przestępstwo. Wtedy termin przedawnienia wynosi aż 20 lat od momentu wypadku.

Jak widzisz, odpowiedź na pytanie, kiedy przedawnia się odszkodowanie, jest skomplikowana. Wszystko zależy od rodzaju odszkodowania, ale także od zdarzenia, które doprowadziło do szkód.

Kiedy przedawnia się odszkodowanie – podsumowanie

  1. Po upływie terminu przedawnienia ubezpieczyciel może uniknąć wypłaty odszkodowania. Wystarczy, że podniesie zarzut przedawnienia, czyli powie, że Twoje roszczenie zostało zgłoszone za późno.
  2. Termin przedawnienia roszczeń z umowy ubezpieczenia co do zasady wynosi 3 lata.
  3. Inaczej sprawa wygląda w przypadku szkód z OC. W tym przypadku wiele zależy od tego, w którym momencie dowiesz się o szkodzie i w jakich okolicznościach do niej doszło. W skrajnych przypadkach termin przedawnienia będzie wynosić nawet 20 lat od powstania szkody.

Zobacz inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

termin zgłoszenia szkody OC

Baza wiedzy

Ile czasu masz na zgłoszenie szkody z OC?

Stłuczki samochodowe to codzienność na polskich drogach. Jeśli jedna z nich przytrafi się także Tobie, pamiętaj, by zgłosić szkodę w odpowiednim terminie. Masz bowiem ograniczony czas na skuteczne dochodzenie odszkodowania.

okres przedawnienia roszczeń odszkodowawczych

Baza wiedzy

Ile wynosi okres przedawnienia spraw odszkodowawczych?

Czas, w którym możesz skutecznie dochodzić naprawienia szkody, nie jest nieograniczony. Wszystko ze względu na okres przedawnienia roszczeń odszkodowawczych.

czas na wypłatę odszkodowania przez ubezpieczyciela

Baza wiedzy

Wypłata odszkodowania – ile czasu ma ubezpieczyciel?

Przepisy dokładnie regulują czas na wypłatę odszkodowania przez ubezpieczyciela. W przypadku OC co do zasady będzie to 30 dni. Inaczej natomiast sytuacja wygląda, jeśli likwidacji szkody dokonujesz ze swojej polisy AC.

Skontaktuj się
z nami i rozpocznijmy współpracę

Skontaktuj się