Kiedy przedawnia się odszkodowanie

Przedawnienie oznacza możliwość uchylenia się od zaspokojenia roszczenia po upływie określonego prawem terminu. W stosunku do roszczeń wynikających z czynów niedozwolonych terminy przedawnienia reguluje art. 4421 Kodeksu cywilnego.

Art. 4421. Kodeksu cywilnego

§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

§ 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

§ 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

§ 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.

Pojęcia

Czyn niedozwolony – pojęcie z zakresu prawa cywilnego – oznaczające działanie wyrządzające szkodę innej osobie, np. spowodowanie obrażeń ciała. Czyn niedozwolony nie zawsze musi wyczerpywać znamiona przestępstwa, np. pozostawienie mokrej podłogi w sklepie, na której ktoś się poślizgnął i doznał obrażeń ciała, stanowi czyn niedozwolony w rozumieniu prawa cywilnego, jednak taki czyn nie stanowi przestępstwa. Oznacza to, że można domagać się odszkodowania od sprawcy, ale nie zostanie on pociągnięty do odpowiedzialności karnej.

Zbrodnie i występki – to przestępstwa, czyli czyny zabronione pod groźbą kary, które są ścigane przez organy państwa, takie jak policja i prokuratura. Przestępstwami są czyny określone w kodeksie karnym. W przypadku popełnienia przestępstwa sprawca zostaje ukarany przez sąd.

Wykroczenia – czyny zabronione pod groźbą kary, które nie są przestępstwami (mają mniejszy stopnień społecznej szkodliwości). Wykroczeniami są czyny określone w kodeksie wykroczeń. W przypadku popełnienia wykroczenia sprawca może zostać ukarany mandatem karnym przez policję. Dopiero nieprzyjęcie mandatu powoduje skierowanie sprawy do sądu.

Przykład

Zdarzenie drogowe może zostać zakwalifikowane w dwojaki sposób:

Przestępstwo – gdy uczestnicy zdarzenia odnieśli obrażenia ciała skutkujące rozstrojem zdrowia na okres powyżej 7 dni.

Art. 177. Kodeksu karnego

§ 1. Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na jej wniosek.

Art. 156. Kodeksu karnego

§ 1. Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:

1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,

2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca

podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Art. 157. Kodeksu karnego

§ 1. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.

§ 5. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na jej wniosek.

Wykroczenie – gdy uczestnicy zdarzenia nie odnieśli obrażeń ciała lub odnieśli obrażenia ciała skutkujące rozstrojem zdrowia na okres poniżej 7 dni.

Art. 86. Kodeksu wykroczeń

§ 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny.

§ 2. Kto dopuszcza się wykroczenia określonego w § 1, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 przez osobę prowadzącą pojazd można orzec zakaz prowadzenia pojazdów.

Przykład

Szkoda powstała na skutek kolizji (wykroczenie) z dnia 1 stycznia 2013 r. przedawnia się po trzech latach, czyli po dniu 1 stycznia 2016 r.

Szkoda powstała na skutek wypadku (przestępstwo) z dnia 1 stycznia 2013 r. przedawnia się po dwudziestu latach, czyli po dniu 1 stycznia 2033 r.

Pamiętaj

Powyżej został przedstawiony obowiązujący stan prawny. Jednakże na przestrzeni ostatnich lat przepisy kodeksu cywilnego dotyczące przedawnień ulegały znacznym modyfikacjom. Powoduje to, że obecnie nadal najstarsze, nieprzedawnione roszczenia deliktowe dotyczą zdarzeń zaistniałych po dniu 10 sierpnia 1997 r. W przypadku pytań lub wątpliwości skontaktuj się z kancelarią.

Uwaga

Roszczenia z umów ubezpieczenia np. ubezpieczenie autocasco (AC), ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) przedawniają się inaczej niż roszczenia z czynów niedozwolonych. W przypadku czynu niedozwolonego pomiędzy sprawcą szkody i jego ubezpieczycielem a osobą poszkodowaną nie istnieje stosunek umowny. Natomiast w przypadku roszczeń z umów ubezpieczenia zakład ubezpieczeń jest zobligowany – na podstawie umowy zawartej z osobą poszkodowaną – do wypłaty odszkodowania w przypadku zajścia określonego zdarzenia.

Art. 819. Kodeksu cywilnego

§ 1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech.

Przykład

W przypadku ubezpieczenia AC osoba, która zawarła umowę, może w przypadku kradzieży samochodu (zdarzenie objęte ochroną ubezpieczeniową) domagać się zwrotu jego wartości od ubezpieczyciela.

;

Pliki cookie usprawniają działanie naszego serwisu. Korzystając z niego, zgadzasz się na użycie plików cookie.