Nowe roszczenia wobec ubezpieczycieli na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.

    W ostatnim czasie obserwujemy dyskusję dotyczącą kolejnej spornej kwestii pomiędzy osobami poszkodowanym, a Towarzystwami Ubezpieczeń. Dyskusja dotyczy dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia w oparciu o art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. w przypadkach doznania przez osobę bliską bardzo poważnych obrażeń ciała lub znacznego rozstroju zdrowia. Towarzystwa Ubezpieczeń ponownie przyjmują taktykę nie uznania roszczeń osób uprawnionych. We wcześniejszej sprawie  Towarzystwa kwestionował  dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynień za śmierć osoby bliskiej, do której doszło przed sierpniem 2008 r., na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. Dyskusję na ten temat zakończyły jednoznaczne wytyczne płynące z orzeczeń Sądu Najwyższego, zawarte w kolejnych wyrokach, uchwałach oraz w zamykającym ostatecznie tę sporną kwestię postanowieniu składu siedmiu sędziów SN, gdzie jednoznacznie dopuszczono możliwość dochodzenia na tej podstawie zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej na skutek zdarzeń powstałych przed dniem 3 sierpnia 2008 r.
    Obecnie Towarzystwa ponownie podważają możliwość dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie osób najbliższych, w efekcie czego spory o przyznanie zadośćuczynienia trafiają na sale sądowe. Roszczący nie są sami w dochodzeniu swoich praw do zadośćuczynienia. Identyczny pogląd ma Rzecznik Finansowy, bierze on czynny udział w dyskusjach i zajmuje odmienne stanowisko niż ubezpieczyciele. " Wyraża On bowiem przekonanie, że ochroną przewidzianą w art. 23 i 24 k.c. objęte są wszelkie dobra osobiste, rozumiane jako pewne wartości niematerialne związane z funkcjonowaniem podmiotów prawa cywilnego, które w życiu społecznym są uznawane za doniosłe i zasługujące z tego względu na wzmożoną ochronę. Trudno zatem uznać, iż do katalogu dóbr chronionych nie należy szeroko pojmowana więź rodzinna, stanowiąca fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny, podlegająca szczególnej, bo konstytucyjnej ochronie prawnej (art. 18 i 71 Konstytucji RP, art. 23 k.r.o.). Rzecznik przyjmuje także za SN, że skoro dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamięci o osobie zmarłej, tym bardziej powinna nim być więź pomiędzy żyjącymi osobami, w szczególności gdy chodzi o więź emocjonalną między najbliższymi członkami rodziny."
    Pierwsze pojawiające są orzeczenia sądów posiłkują się orzeczeniami SN  i uznają, że dobrami osobistymi podlegającymi ochronie są m.in.: „prawo do życia rodzinnego i utrzymania tego rodzaju więzi”, „szczególna wieź emocjonalna”, „więź rodzinna, której zerwanie powoduje ból, cierpienie i rodzi poczucie krzywdy”, a także „prawo do niezakłóconego życia rodzinnego, w tym prawo do utrzymywania osobistych kontaktów z poszczególnymi członkami rodziny będących wyrazem więzi rodzinnych”, „wyjątkowo silna więź emocjonalna z córką” czy też „prawo do niezmąconych relacji z dzieckiem, rodzicem lub rodzeństwem”.
    Sądy powszechne uznają w swoich wyrokach, że „prawo do posiadania rodziny, w której członkowie nawiązują silne, trwałe i głębokie relacje emocjonalne, społeczne i gospodarcze, co do zasady nie powinny być zakłócone, zaś zawiniona negatywna ingerencja w tę sferę stanowi naruszenie tego dobra osobistego”. Jednocześnie wskazują, że do naruszenia dóbr osobistych dochodzi również w przypadku naruszenia „prawa do niezakłóconego życia w pełnej rodzinie, mimo że więzy rodzinne nie zostały zerwane”, a także w sytuacjach „pozbawienia realnej możliwości do budowania, pielęgnowania i kształtowania prawidłowych relacji rodzinnych”. W sprawie roszczeń jednoznacznie wypowiedział się Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 9 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II CSK 719/15), stwierdzając, że nie ma podstaw, aby dokonywać rozróżnienia między zerwaniem więzi rodzinnej wskutek śmierci a niemożnością jej nawiązania z uwagi na poważny uszczerbek na zdrowiu, oraz przesądzając, że w każdym z tych przypadków dochodzi do naruszenia dobra osobistego, tyle że z różną intensywnością.     
    Orzeczenia sądów dają nadzieję, że rozwój dalszych roszczeń składanych za życia poszkodowanych z którymi nie ma kontaktu i więź została zerwana doprowadzi do tego, że towarzystwa taka jak we wcześniejszej batalii wywieszą białą flagę i uznają składane roszczenia dobrowolnie i indywidualnie będą rozpatrywać roszczenia rodzin osób poszkodowanych.

;

Pliki cookie usprawniają działanie naszego serwisu. Korzystając z niego, zgadzasz się na użycie plików cookie.