Pylica płuc - choroba zawodowa

Zgodnie z art. 2351 Kodeksu Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zestawienie chorób zawodowych wraz z procedurą zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych zawiera Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Pylica jest to nagromadzenie się pyłu w płucach i związana z tym reakcję tkanki płucnej, co powoduje jej zwłóknienia i utratę elastyczności. W dalszej kolejności dochodzi do niewydolności układu oddechowego, zaburzeń pracy serca, a niedotlenienie prowadzi do zaburzenia pracy mózgu. Obserwowane jest również chroniczne zmęczenie i wydzielina z płuc o charakterystycznym zabarwieniu.

Do chorób wywołanych pyłami zaliczamy:
- pylica płuc,
- krzemica płuc,
- bawełnica,
- nowotwory złośliwe układu oddechowego (międzybłoniak),
- przewlekłe zapalenia oskrzeli,
- przewlekłe nieżyty błon śluzowych nosa, krtani i tchawicy.

Choroba zawodowa, jaką jest pylica ma ścisły związek ze środowiskiem, w którym się pracuje. Do rozwoju choroby przyczyniają się tzw. „pyły pylico twórcze”. Pyłem nazywa się aerozol złożony z cząstek stałych nieożywionych. Źródłem pochodzenia pyłu przemysłowego są zachodzące procesy podczas produkcji. Największą emisję pyłów powodują: wydobycie surowców mineralnych, prace budowlane, hutnictwo metali, branża odlewnicza, obróbka materiałów (szlifowanie, polerowanie, wiercenie, piaskowanie) oraz produkcja wyrobów niemetalicznych (szkło, ceramika, cement). Najbardziej szkodliwymi pyłami są pyły powstające podczas ostrzenia, polerowania, szlifowania. Niebezpiecznymi pyłami są również pyły powstające w procesach kruszenia, mielenia, transportu, przesiewania, mieszania różnych materiałów w postaci sypkiej, a także procesu spawania (spowodowane wdychaniem dymów i gazów spawanego materiału i używanych elektrod). Okres narażenia zawodowego konieczny do rozwoju pylicy płuc jest dość długi i może wynosić nawet od 15 do 20 lat. Aczkolwiek w przypadku pylicy azbestowej wystarczy nawet krótki kontakt z pyłem azbestowym lub talkiem zawierającym włókna azbestowe. O rozpoznaniu pylicy decydujące znaczenie ma potwierdzone narażenie na pylicotwórczy pył oraz obraz RTG płuc, który powinien wykazać obecność zmian typowych dla określonego rodzaju pylicy.

W wykazie chorób zawodowych znajdujemy pylice:
- pylicę krzemową,
- pylicę górników kopalń węgla,
- pylico-gruźlicę,
- pylicę spawaczy
- pylicę azbestową oraz pozostałe pylice krzemianowe,
- pylicę talkową,
- pylicę grafitową,
- pylicę wywołaną pyłami metali.

Całkowita uleczalność zmian powodowane w płucach w wyniku tej choroby zawodowej jest niemożliwa.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika (lub byłego pracownika) może nastąpić w okresie jego zatrudnienia lub po zakończeniu pracy jeżeli wystąpią udokumentowane objawy choroby w okresie wskazanym w wykazie chorób zawodowych. W przypadku pylic nie można określić okresu w których wystąpienie objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w miejscu w którym występuje narażenie zawodowe.

Pracownikowi, u którego stwierdzono chorobę zawodową przysługuje prawo do świadczeń odszkodowawcze wypłacanymi przez ZUS: zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, jednorazowe odszkodowanie, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa, dodatek pielęgnacyjny, pokrycie kosztów szczepień ochronnych itp. Jeżeli pracownik zmarł rodzinie przysługuje z ZUS przyznawane i wypłacane w oparciu o regulacje ustawy wypadkowej jednorazowe odszkodowanie, renta rodzinna wypadkowa, dodatek do renty rodzinnej – dla osoby osieroconej.

Ponadto pracownikowi przysługuje prawo do wystąpienia do pracodawcy z roszczeniem o wypłatę:
- jednorazowego odszkodowania z art. 444 § 1 k.c.,
- zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 § 1 k.c.,
- renty z art. 444 § 2 k.c.

Natomiast jeżeli pracownik zmarł w wyniku zachorowania na chorobę zawodową, rodzina może zwrócić się z roszczeniem do pracodawcy o wypłatę:
- jednorazowego odszkodowania za uszczerbek majątkowy z art. 446 § 3 k.c.,
- zadośćuczynienia pieniężnego z art. 446 § 4 k.c.

Wysokości roszczeń, jakie pracownicy mogą kierować pod adresem pracodawców nie jest ustawowo ograniczona.

Poszkodowani pracownicy, u których stwierdzono chorobę zawodową zgodnie z regułą dowodową wynikającą z art. 6 k.c. chcąc wystąpić przeciwko pracodawcy o wypłatę przez niego świadczeń odszkodowawczych muszą wykazać łączne zaistnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej:
- odpowiedzialność pracodawcy z tytułu czynu niedozwolonego,
- poniesioną szkodę (uszczerbek na zdrowiu),
- adekwatny związek przyczynowy pomiędzy chorobą zawodową, a powstaniem szkody.

Czyli poszkodowany pracownik musi wykazać istnienie zawinionego negatywnego działania lub zaniechania pracodawcy, którego skutkiem będzie szkoda na osobie. Celem postępowania jest ustalenie czy przyczyną (lub współprzyczyną) śmierci była choroba zawodowa.

Należy mieć na uwadze, że poszkodowany pracownik może wystąpić do pracodawcy z roszczeniem jedynie wówczas, gdy ograniczone co do wysokości świadczenia przyznane przez ZUS na podstawie przepisów ustawy wypadkowej nie pokrywają w całości kosztów wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia i powstałej krzywdy. Poszkodowany pracownik nie może domagać się odszkodowania lub zadośćuczynienia od pracodawcy w oparciu o regulacje kodeksu cywilnego zanim nie zostaną rozpoznane jego roszczenia o świadczenia przysługujące z ubezpieczenia społecznego. Reasumując zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1998 r. (sygn. akt II UKN 155/98) roszczenia wniesione bezpośrednio do pracodawcy jeszcze przed uzyskaniem świadczeń z ZUS mogą zostać uznane za przedwczesne i w związku z powyższym mogą zostać oddalone.

Reasumując jeżeli pracujesz lub pracowałeś w którejś z gałęzi przemysłu narażonych na pyły przemysłowe, odczuwasz chroniczne zmęczenie, duszności, kaszel, ból w klatce piersiowej, a także powiększenie wątroby, obrzęk kończyn to nie czekaj tylko zrób badania w kierunku choroby zawodowej. Należne Ci świadczenia z ZUS możesz uzupełnić o świadczenia od Twojego pracodawcy – zarówno obecnego jak i byłego. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2007 roku ( sygn. akt II UK 23/07) roszczenia odszkodowawcze za chorobę zawodową lub wypadek przy pracy nie ulegają przedawnieniu.
Pamiętaj jednak, że uzyskanie należnego odszkodowania, zadośćuczynienia i innych świadczeń od pracodawcy z tytułu choroby zawodowej jest dość skomplikowane, zatem w najlepiej pojętym interesie poszkodowanego jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Pliki cookie usprawniają działanie naszego serwisu. Korzystając z niego, zgadzasz się na użycie plików cookie.