Baza wiedzy

Szkoda całkowita – zasady wypłaty odszkodowania

Prawniczka Joanna Majkowska | 21.12.2021

szkoda całkowita odszkodowanie

Nie zawsze pojazd uszkodzony w wypadku opłaca się jeszcze naprawić. Czasami związane z tym koszty przekraczałyby jego obecną wartość. W takiej sytuacji orzekana jest szkoda całkowita. Na jakich zasadach ubezpieczyciel wypłaci wtedy odszkodowanie?

Czym jest szkoda całkowita?

W powszechnie obowiązujących przepisach prawa brak jest definicji szkody całkowitej. Termin ten wywodzi się z praktyki ubezpieczeniowej powstałej w toku likwidacji szkód z ubezpieczenia OC oraz AC.

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 lutego 1992 r. (sygn. akt I ACr 30/92, OSA 1993, nr 5, poz. 32), zwrócono uwagę na podstawowy podział szkód na częściową i całkowitą. W wyżej wskazanym wyroku wskazano, że:

szkoda częściowa ma miejsce wówczas, gdy uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy, a koszt naprawy nie przekracza wartości w dniu ustalenia przez zakład ubezpieczeń tego odszkodowania. Natomiast szkoda całkowita występuje wówczas, gdy pojazd uległ zniszczeniu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy, albo gdy koszty naprawy przekroczyłyby wartość pojazdu w dniu likwidacji szkody.

Podstawą prawną kompensacji szkody całkowitej jest przepis art. 363 § 1 k.c. Zgodnie z treścią w/w przepisu naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której przywrócenie do stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty – wówczas roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Szczególną uwagę należy również zwrócić na treść uzasadnienia postanowienia Sąd Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. (sygn. akt III CZP 76/05), gdzie wskazano, że:

Przyjmuje się, że nieopłacalność naprawy, będąca przesłanką wystąpienia tzw. szkody całkowitej, ma miejsce wówczas, gdy jej koszt przekracza wartość pojazdu sprzed wypadku. Stan majątku poszkodowanego, niezakłócony zdarzeniem ubezpieczeniowym, wyznacza bowiem rozmiar należnego odszkodowania(…) Za utrwalony należy zatem uznać pogląd, że koszt naprawy uszkodzonego w wypadku komunikacyjnym pojazdu, nieprzewyższający jego wartości sprzed wypadku, nie jest nadmierny w rozumieniu art. 363 § 1 k.c.

W przypadku ustalenia, iż w sprawie wystąpił przypadek szkody całkowitej ubezpieczyciel ustala wysokość odszkodowania jako różnicę wartości pojazdu sprzed i po szkodzie.

Szkoda całkowita a zaniżone odszkodowanie

Poszkodowani często jednak nie mają świadomości, że nie muszą godzić się ustaloną przez ubezpieczyciela wartość pojazdu w stanie sprzed szkody. Ubezpieczyciele w sporządzanych przez siebie wycenach stosują uznaniowe korekty ujemne zaniżające wartość pojazdu.
Często spotykane korekty to:

1. korekta za import
Sąd Okręgowy w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2017 r. Sygn. akt XIII Ga 301 / 17:

Biegły nie zastosował korekty dotyczącej pochodzenia pojazdu, tzw. korekty za import prywatny. Biegły w pisemnej opinii szczegółowo wyjaśnił, iż korekty nie zastosowano , a to z uwagi na fakt , że od 2004 r. Polska jest członkiem Unii Europejskiej i należy do obszaru wspólnoty handlowej. Zakup pojazdu w każdym kraju Unii Europejskiej należy traktować na równi z zakupem w Polsce. Obniżanie wartości pojazdu z powodu importu prywatnego miało uzasadnienie w sytuacji , gdy Polska nie należała do strefy Schengen. Wynikało to z nieznajomości tamtego rynku. Natomiast obecne procedury sprowadzania samochodów z innych krajów Unii Europejskiej zapewniają bezpieczeństwo obrotu pojazdami w taki sposób, że fakt importu prywatnego z zagranicy ( nabycia wewnątrzwspólnotowego ) nie wpływa na wartość rynkową samochodu.

2.  korekta za naprawę pojazdów starszych niż 6 lat
W odniesieniu do korekty z tytułu wcześniej wykonanych napraw powypadkowych i eksploatacyjnych podkreślić trzeba, że wprawdzie naprawy powypadkowe samochodów użytkowanych krócej niż 6 lat zwykle powodują obniżenie wartości tych pojazdów w odniesieniu do ich stanu sprzed naprawy, a zatem mogą stanowić podstawę do stosowania ujemnej korekty wartości, to jednak ujemne korekty wynikające z napraw samochodów starszych niż 6 lat powinny być stosowane w wyłącznie przypadkach ujawnionych wad tych napraw.

Należy jednak pamiętać, że podstawowym kryterium oceny zasadności stosowania korekty wartości z tytułu wcześniejszych napraw pojazdu powinno być w pierwszej kolejności ustalenie, czy wykonana naprawa, jej zakres, poziom jakości i czas wykonania, skutkowała pozytywnie lub negatywnie w odniesieniu do wartości tego pojazdu przed kolizją.

3. stan utrzymania i dbałość o pojazd

Kolejną uznaniową korektą jaką stosują ubezpieczyciele w celu zaniżenia wartość pojazdu poszkodowanego sprzed szkody jest stan utrzymania i dbałość o pojazd. Należy wskazać, iż korektę ujemną stosuje się w przypadku stwierdzenia złego stanu utrzymania pojazdu odbiegającego od stanu związanego ze standardową eksploatacją pojazdu. Aby móc zastosować przedmiotową korektę należy przedstawić zdjęcia dokumentując stan pojazdu świadczący o zasadności zastosowania korekty.

Poszkodowani powinni również zwracać uwagę na wycenę pojazdu w stanie uszkodzonym. Ubezpieczyciel wylicza wartość pojazd po szkodzie poprzez zamieszczenie oferty sprzedaży wraku na platformie aukcyjnej. Należy jednak zaznaczyć, że z ogłoszenia umieszczonego na platformie internetowej nie wynika pełen zakres uszkodzeń decydujący o wartości auta.

Co więcej oferent ma prawo odmówić zawarcia umowy sprzedaży uszkodzonego pojazdu w przypadku stwierdzenia szczególnych uszkodzeń, nieopisanych na platformie internetowej. Ponadto ostateczne decyzja co do zawarcia umowy sprzedaży podejmowana jest dopiero w momencie oględzin pojazdu.

Wskazać należy, że cena zaproponowana za pośrednictwem platformy nie może być traktowana jako oferta w rozumieniu k.c., a tym samym oferowana cena nie może być traktowana jako wartość rynkowa pojazdu. Powoduje to zaniżenie wartości pojazdu w stanie uszkodzonym a tym samym wysokości należnego odszkodowania. O realnej wartości pojazdu można mówić z chwilą zawarcia umowy sprzedaży. Sama oferta zakupu/sprzedaży za określoną cenę nie przesądza o tym, że dojdzie do zawarcia umowy i uzyskania zaproponowanej ceny.

Zobacz inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

szkoda całkowita co z wrakiem

Baza wiedzy

Szkoda całkowita – co dzieje się z wrakiem?

W niektórych przypadkach ubezpieczyciel nie wypłaci Ci pełnego odszkodowania, a zamiast tego orzeknie szkodę całkowitą. Co w takim wypadku dzieje się z wrakiem?

czym jest szkoda całkowita

Baza wiedzy

Czym jest szkoda całkowita?

Kiedy naprawa auta okazuje się nieopłacalna, ubezpieczyciel może orzec szkodę całkowitą i tym samym – wypłacić Ci mniejsze odszkodowanie. Pojęcie „szkody całkowitej” będzie mieć przy tym zupełnie inne znaczenie w zależności od tego, czy szkodę likwidujesz z ubezpieczenia OC, czy AC.

odszkodowanie z OC sprawcy kolizji

Baza wiedzy

Odszkodowanie z OC sprawcy kolizji – kiedy Ci się należy i jak możesz zadbać o uzyskanie maksymalnej kwoty?

Nawet przy zachowaniu dużej ostrożności na drodze nie zawsze jesteś w stanie uniknąć stłuczki. Jeśli dojdzie do niej z winy drugiego kierowcy, przysługuje Ci odszkodowanie z OC sprawcy kolizji.

Skontaktuj się
z nami i rozpocznijmy współpracę

Skontaktuj się