Baza wiedzy

Zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego

Prawniczka Joanna Majkowska | 30.11.2021

zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego

Zaciągnięcie kredytu jest dużym zobowiązaniem, wiążącym się z zapłatą różnego rodzaju prowizji, opłat wstępnych oraz składek ubezpieczeń. Nie wszyscy konsumenci jednak wiedzą, że te ,,opłaty pozaodsetkowe” podlegają zwrotowi po wcześniejszej spłacie zobowiązania. Kiedy więc można ubiegać się o zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego i jak go uzyskać?

Proporcjonalny zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego

Według wspólnego stanowiska Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ,,w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego kredytodawca powinien proporcjonalnie obniżyć i zwrócić wszystkie koszty takiego kredytu”.

Instytucje te ogłosiły wspólne stanowisko w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim w maju 2016 r. ze względu na napływające skargi dotyczące banków, które starają się obejść przepisy. W 2016 roku takich skarg było 196, a w 2017 już ponad 300. Te statystyki ukazują skalę problemu oraz wzrost świadomości konsumentów, którzy coraz chętniej walczą o swoje prawa.
Klienci banków skarżą się głównie na nieproporcjonalny zwrot kosztów początkowych, tj. opłat administracyjnych, prowizji i składek na ubezpieczenie.

Według UOKIK banki powinny obniżyć i zwrócić wszystkie koszty dotyczące kredytu konsumenckiego proporcjonalnie, a więc biorąc pod uwagę czas od dnia rzeczywistej spłaty do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie kredytowej. Ustawa na temat kredytu konsumenckiego mówi o tym, że w sytuacji kiedy dochodzi do spłaty zobowiązania przed czasem wskazanym w umowie ,,całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą”.

Przykładowo, jeżeli opłaty wstępne związane z kredytem 2-letnim wynosiły 1000 zł, a kredyt został w całości spłacony w ciągu roku, klientowi należy się zwrot 500 zł. Banki jednak często decydują się na rozwiązanie, w którym konsument nie ponosi już kosztów odsetek oraz ubezpieczenia za okres kolejnych 12 miesięcy (nie płaci już kolejnych rat), jednak prowizja wpłacona przy zaciąganiu kredytu nie jest mu zwracana.

Warto walczyć o swoje prawa nawet przy niewielkich kwotach kredytu

Chociaż w przypadku kredytu niskokwotowego taki zwrot może wydawać się grą niewartą świeczki, opłaty w przypadku kredytu hipotecznego mogą wynosić nawet kilkanaście lub kilkadziesiąt tysięcy złotych. Tak wysokie koszty wstępne to oczywiście sposób banków na kredyty o niskim oprocentowaniu. Silna konkurencja na rynku kredytów, a tym samym powszechny marketing coraz niższych odsetek powodują, że banki muszą sobie zrekompensować straty – robią to za pomocą wysokich opłat wstępnych. Jednak Ci sami kredytodawcy, którzy reklamowali swoje niskie oprocentowanie nie są już skłonni informować swoich klientów o ich prawie do zwrotu prowizji przy wcześniejszej spłacie.

Niektóre banki zaczęły już zmieniać regulaminy na korzyść konsumentów, jednak wiele nadal odrzuca wnioski o zwrot kosztów pozaodsetkowych. Zasłaniają się przy tym stanowiskiem Bankowego Arbitrażu Konsumenckiego, działającego przy Związku Banków Polskich, który stwierdza, że prowizja jest opłatą, która pokrywa koszty przygotowania i obsługi kredytu. Klienci zauważają jednak, że opłaty rzędu kilkudziesięciu złotych ciężko nazwać ,,obsługą umowy”.

Spory pomiędzy klientem a bankiem kończą się w sądzie

Pierwsze prawomocne wyroki w tego rodzaju sprawach zaczęły zapadać stosunkowo niedawno. W czerwcu 2017 r. Sąd Okręgowy w Łodzi podtrzymał wyrok sądu pierwszej instancji i zasądził kredytobiorcy zwrot proporcjonalnej części prowizji (sygn. akt III Ca 10/17). W tej sytuacji Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 6000 zł z ustawowymi odsetkami.

Sąd w uzasadnieniu przywołał art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki, który jasno mówi, że „Konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt. W takich przypadkach jest on uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy”.

Jak sam zauważył Sąd Okręgowy stosowanie tego przepisu było od samego początku problematyczne. Kwestią, która wzbudzała najwięcej wątpliwości była ta kluczowa dla konsumentów – czy obniżka kosztów spowodowana wcześniejszą spłatą zobowiązania obejmuje też opłaty początkowe? Patrząc na problem przez pryzmat terminologii używanej w umowach koszty wstępne nie są tożsame z odsetkami czy wynagrodzeniem banku z tytułu udzielonej pożyczki. Podmioty rynku finansowego zajęły wspólne stanowisko – zwrot lub obniżka nie obejmują wszystkich opłat pobranych za jednorazowe czynności lub usługi. Konsumenci z kolei prezentowali inną interpretację przepisów.

Ta rozbieżność przekładała się na sale sądowe, gdzie wyroki dotyczące tego rodzaju spraw miały różne rozstrzygnięcia. Dopiero wspomniane wcześniej wspólne stanowisko Rzecznika i Prezesa UOKIK przeważyło szalę zwycięstwa na stronę konsumentów. Zdaniem Rzecznika wszelkie wątpliwości interpretacyjne powinny być rozstrzygane z korzyścią dla kredytobiorcy, biorąc pod uwagę prokonsumencki charakter ustawy i dyrektywy, na której bazują polskie przepisy. Równocześnie instytucja ta w swoich pismach do banków twardo utrzymuje, że regulacja jest przejrzysta i zrozumiała.

Warto pamiętać, że klienci nie muszą sami walczyć o swoje prawa i mogą zlecić profesjonalnej kancelarii sprawę dotyczącą zwrotu prowizji bankowej.

Zobacz inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

ubezpieczenie niskiego wkładu

Baza wiedzy

Ubezpieczenie niskiego wkładu – czego może domagać się konsument, który zawarł niekorzystną umowę?

Ubezpieczenie niskiego wkładu teoretycznie miało być korzystne dla obu stron. W praktyce na tym rozwiązaniu zyskiwał jedynie bank. Jeśli w umowie znalazły się więc postanowienia rażąco naruszające Twoje interesy, możesz podjąć konkretne kroki.

nowelizacja przepisów o upadłości konsumenckiej

Baza wiedzy

Nowelizacja przepisów dotyczących upadłości konsumenckiej, czyli jak przepisy zmieniły się na korzyść konsumentów

Niedawna nowelizacja przepisów sprawiła, że teraz nie tylko prościej ogłosisz upadłość konsumencką, ale i zrobisz to na bardziej korzystnych zasadach.

jak odzyskać pieniądze z polisolokaty

Baza wiedzy

Jak odzyskać pieniądze z polisolokaty?

Jak odzyskać pieniądze z polisolokaty? – to pytanie zadawane przez wielu Polaków, którzy kilka lat temu zawarli pozornie korzystne umowy z ubezpieczycielem. Na szczęście orzecznictwo stoi po Twojej stronie. A to oznacza, że możesz odzyskać większość zainwestowanych środków.

Skontaktuj się
z nami i rozpocznijmy współpracę

Skontaktuj się