Odszkodowanie za służebność przesyłu to zapłata, którą właściciel działki otrzymuje od przedsiębiorstwa przesyłowego za infrastrukturę przesyłową, która przebiega przez jego działkę, np. za linię elektroenergetyczną, w tym słupy i stacje transformatorowe, gazociągi, rurociągi, wodociągi i sieci kanalizacyjne, sieci ciepłownicze, przewody telekomunikacyjne, w tym linie światłowodowe. Odszkodowanie to składa się z dwóch osobnych roszczeń: jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności (na przyszłość) oraz zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu (jeśli wcześniej nie orzeczono wynagrodzenia za służebność przesyłu). Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu można otrzymać co do zasady za 6 lat wstecz (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi terminu 10-letniego dla roszczeń sprzed 9 lipca 2018 roku). Kwotę odszkodowania wylicza się jako iloczyn: powierzchni pasa służebności, wartości metra kwadratowego gruntu i wartość współczynnika „k”.
Dlaczego warto powierzyć to zadanie ekspertom? Przedsiębiorstwa przesyłowe co do zasady odrzucają roszczenia właścicieli nieruchomości i nie wypłacają środków dobrowolnie. Korzystają w tym celu z pomocy profesjonalnych pełnomocników. Powierzenie sprawy Solace da Ci przewagę, ponieważ również będziesz reprezentowany przez profesjonalistów, a Twoje roszczenie jest zasadne (realne). Innymi słowy: pieniądze Ci się należą, musisz jedynie je wywalczyć. Tę walkę stoczymy za Ciebie. Stworzymy odpowiednią dokumentację, określimy maksymalną wartość przysługującego Ci roszczenia, przeprowadzimy negocjacje pozasądowe i ewentualną reprezentację przed sądem. Skontaktuj się z nami – bezpłatną analizę Twojej sprawy przygotujemy w 3 dni robocze, a Ty dowiesz się, jakich kwot możesz się spodziewać po zakończeniu sprawy.
Czym jest służebność przesyłu i kiedy przysługuje odszkodowanie?
Służebność przesyłu to uregulowany prawem sposób korzystania z Twojej nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Firmy takie jak PGE, Tauron, Enea, Energa, Polskie Sieci Elektroenergetyczne, Gaz-System czy Polska Spółka Gazownictwa mają dzięki temu prawo wejść na Twój grunt, by konserwować i naprawiać swoje instalacje. Z tego tytułu przysługuje Ci rekompensata finansowa.
Służebność przesyłu a bezumowne korzystanie – dwa różne roszczenia
Większość osób szuka sposobu na uzyskanie „odszkodowania”. W świetle prawa jest to możliwe na podstawie dwóch różnych roszczeń.
- Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu Reguluje je art. 305[1] i art 305[2] Kodeksu cywilnego. To jednorazowa rekompensata na przyszłość. Płacona jest za to, że urządzenie będzie nadal stać na Twojej działce i będzie ograniczać Twoje prawo własności w określonym pasie służebności.
Art. 3051 . Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Art. 3052 § 1. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
- Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości Reguluje je art. 224 i 225 Kodeksu cywilnego. To zapłata za korzystanie z Twojego gruntu w przeszłości. Jeśli przedsiębiorstwo przesyłowe korzystało z Twojego gruntu bez ważnej umowy i tytułu prawnego, to masz prawo domagać się od niego stosownego odszkodowania.
Art. 224 § 2. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. […]
Art. 225. Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. […]
Kto może żądać zapłaty: właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty
Z roszczeniem o zapłatę możesz wystąpić, jeśli jesteś właścicielem gruntu. Jeżeli działka ma kilku współwłaścicieli, to w przypadku spraw przed sądem o ustanowienie służebności wymagane jest ich współuczestnictwo. Prawo do rekompensaty przysługuje również użytkownikowi wieczystemu. W takiej sytuacji wyliczana kwota jest najczęściej odpowiednio niższa niż w przypadku prawa własności.
Czy roszczenie przechodzi na nabywcę działki?
Kiedy kupujesz działkę, na której od lat stoi już słup, lub w którą wkopana jest rura zakładu przesyłowego, automatycznie przejmujesz od zbywcy prawo do żądania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Jednak roszczenie o bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres miniony to roszczenie za czas przed zakupem – zatem pozostaje przy poprzednim właścicielu. Aby móc dochodzić pieniędzy za czas, gdy grunt nie był Twój, ale przedsiębiorstwo przesyłowe z niego korzystało, musisz zawrzeć ze zbywcą oddzielną umowę przelewu tej konkretnej wierzytelności. Solace może pomóc Ci w sformułowaniu treści prawidłowej umowy cesji prawa do żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.
Za jakie urządzenia na działce należy się odszkodowanie?
Odszkodowanie przysługuje za różnego rodzaju linie i urządzenia, które służą do doprowadzania lub odprowadzania np. prądu, gazu czy wody, również za światłowód lub inne przewody telekomunikacyjne. Każdy rodzaj sieci ma swoją specyfikę i wymaga odrębnego podejścia. Odszkodowanie nie należy się zaś w przypadku, jeżeli linia służy do zaspokojenia potrzeb Twojej nieruchomości. Przykładowo właścicielowi nieruchomości nie przysługuje odszkodowanie za własne przyłącze energii elektrycznej, które doprowadza prąd do jego nieruchomości.
-
Słupy i linie niskiego napięcia
Jeśli przez Twoją posesję przechodzi linia napowietrzna niskiego napięcia (przechodzą przewody i mniejsze konstrukcje wsporcze), dowiedz się więcej i sprawdź, jak uzyskać odszkodowanie za słup energetyczny na działce. -
Słupy i linie wysokiego napięcia
Jeśli przez Twoją posesję przechodzi linia napowietrzna średniego lub wysokiego napięcia, a infrastruktura przesyłowa wymaga szerokich stref ochronnych, przejdź na podstronę o tym, co zrobić w sytuacji postawienia słupa wysokiego napięcia na działce. -
Gazociągi i rurociągi
Jeśli pod powierzchnią ziemi biegną rury przesyłowe ograniczające możliwość zabudowy, kliknij i zobacz, jak wyliczyć odszkodowanie za gazociąg lub rurociąg na działce. Solace może pomóc w sprawdzeniu, czy pod Twoją działką przebiegają zakopane w ziemi linie przesyłowe (kable, gazociągi, wodociągi, ropociągi itp.). -
Wodociągi, kanalizacja, ciepłociągi, telekomunikacja
Dla wszelkich innych instalacji (wodnych, ciepłowniczych, telekomunikacyjnych) stworzyliśmy przewodnik wyjaśniający, kiedy przysługuje odszkodowanie za urządzenia przesyłowe na działce.
Jak biegły liczy stawkę – pas służebności, wartość gruntu, współczynnik k
Pierwszym pismem merytorycznym, które kierujemy do przedsiębiorstwa przesyłowego jest wezwanie do zapłaty. W tym piśmie domagamy się zapłaty na rzecz naszego klienta określonej kwoty tytułem ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu oraz dodatkowej kwoty tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości za nieprzedawniony okres. Bardzo szczegółowo uzasadniamy, dlaczego te roszczenia się należą, oraz uzasadniamy ich wysokość. Wysokość roszczeń wynika ze sporządzonej przez nas nieodpłatnie opinii rzeczoznawczej, której autorem jest certyfikowany rzeczoznawca majątkowy. W przypadku braku porozumienia z przedsiębiorstwem przesyłowym, stawkę ustala się ponownie w drodze postępowania sądowego. W tym celu sąd wyznacza biegłego sądowego, którym jest rzeczoznawca majątkowy wpisany na listę biegłych sądowych prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego, w okręgu, w którym toczy się spór.
Najpierw rzeczoznawca wyznacza powierzchnię tzw. pasa służebności (lub strefy kontrolowanej) w metrach kwadratowych. Następnie mnoży tę powierzchnię przez rynkową wartość metra kwadratowego Twojego gruntu. Kluczowym elementem wzoru jest tzw. współczynnik „k” (współczynnik współkorzystania). Określa on, w jakim stopniu obecność urządzenia i uprawnienia przedsiębiorstwa ograniczają Ci możliwość swobodnego używania tej części działki (np. współczynnik 0,5 oznacza, że straciłeś 50% użyteczności gruntu w tym pasie).
Ostatecznie w aktach sprawy znajdą się dwie opinie. Nasza, która była podstawą do określenia wysokości żądania, oraz opinia sporządzona przez biegłego sądowego. Zarówno nasze, jak i jego wyliczenia bazują na takiej samej logice i wzorze matematycznym. W ten sposób maksymalizujemy szansę, że opinia biegłego będzie się w całości pokrywać z naszą opinią, i uzyskamy dla klienta maksymalnie wysoką kwotę świadczenia.
Służebność przesyłu – cena za m² w praktyce
Prawo w Polsce nie przewiduje stałego „cennika”” ani ustawowych stawek za służebność przesyłu. Końcowa cena za m² zawsze zależy od wartości konkretnego gruntu (od kilku złotych na terenach rolnych do kilkuset w dużych miastach) oraz od tzw. współczynnika współkorzystania „k”, ustalanego przez biegłego.
Zobacz przykładowe zestawienie stawek za służebność przesyłu. Poniższa tabela to orientacyjna cena za m2 oparta na rzeczywistych orzeczeniach i uśrednionych praktykach rzeczoznawców:
| Rodzaj urządzenia | Szerokość pasa służebności | Orientacyjna stawka za m2 | Uwagi |
| Linia średniego napięcia (SN, np. 15 kV) | ok. 6 m | od ok. 2 zł (grunty rolne) do 40–60 zł (budowlane) | Stawka silnie zależy od Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Biegli przyjmują tu zwykle współczynnik ograniczenia korzystania z gruntu od 20% do 50%. |
| Słup i linia wysokiego napięcia (WN, np. 110 kV) | ok. 20 m | od 15 zł do nawet 100 zł i więcej (tereny inwestycyjne) | Duża uciążliwość dla otoczenia. W obrębie pasa ochronnego występuje często bezwzględny zakaz wznoszenia budynków, co maksymalizuje stawkę. |
| Gazociąg wysokiego ciśnienia | od 4 m do 12 m | od 10 zł do powyżej 100 zł (na działkach budowlanych) | Ograniczenia wynikają z MPZP, warunków operatora i norm pola elektromagnetycznego (co jest istotne dla zabudowy mieszkaniowej). |
Jak eksperci Solace przygotowują wyliczenia roszczeń?
Zanim wyślemy pierwsze wezwanie do zapłaty, nasz zespół analityków wykonuje drobiazgowe wyliczenia. W Solace opieramy się na własnej metodyce, która stanowi uzasadnienie i podstawę do negocjacji. Jak to robimy?
- Analizujemy dokumenty planistyczne. Weryfikujemy przeznaczenie Twojej działki w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), aby zastosować najwyższe możliwe stawki za metr kwadratowy.
- Badamy lokalny rynek. Sprawdzamy aktualne ceny transakcyjne gruntów w Twojej okolicy.
- Maksymalizujemy współczynnik „k”. Na bazie tysięcy przeanalizowanych operatów szacunkowych i wyroków sądowych wiemy, jak udowodnić maksymalną utratę użyteczności Twojego gruntu. Dzięki temu pierwsza kwota, z którą występujemy do operatora sieci, jest w pełni uargumentowana prawnie i rynkowo, co skutecznie ucina próby zaniżania odszkodowania przez zakład przesyłowy.
Chcesz, abyśmy poprowadzili Twoją sprawę? Skontaktuj się z nami.
Wynagrodzenie jednorazowe czy okresowe?
W zdecydowanej większości spraw sądowych i ugód notarialnych, zapłata za ustanowienie służebności przesyłu wypłacana jest jako kwota jednorazowa. Rozwiązanie to definitywnie reguluje stan prawny pomiędzy stronami i odszkodowanie za korzystanie z nieruchomości na przyszłość. Ustalenie wynagrodzenia w formie świadczeń okresowych (np. rocznych) jest prawnie dopuszczalne, ale stosuje się je rzadko. Najczęściej za obopólną zgodą stron podczas bezpośrednich negocjacji.
Czy od wynagrodzenia za służebność przesyłu płaci się PIT?
Dla większości właścicieli prywatnych działek ustanowienie takiej służebności korzysta ze zwolnień podatkowych. Jednak dokładne zasady zależą od tego, jak zaklasyfikowana jest działka (np. czy wchodzi w skład gospodarstwa rolnego) i czy roszczenie realizowane jest w drodze umowy czy wyroku. Ze względu na zmienność interpretacji izb skarbowych, kwestię opodatkowania wypłaty odszkodowania za służebność przesyłu skonsultuj indywidualnie z doradcą podatkowym.
Co obniża kwotę, a co ją podnosi
Twoje wynagrodzenie będzie wyższe, jeśli działka ma status budowlany, ponieważ wartość metra kwadratowego gruntu (a z niej liczy się stawkę) jest na terenach inwestycyjnych największa. Kwotę podnosi też stopień uciążliwości. Jeśli przez gazociąg gmina wydała odmowę pozwolenia na budowę i nie możesz postawić domu, Twój współczynnik „k” drastycznie wzrasta. Z kolei wartość roszczenia obniża wiejski, typowo rolny charakter działki lub fakt, że urządzenie przebiega jedynie skrajem terenu, nie dzieląc go na nieustawne i bezużyteczne fragmenty.
Ile lat wstecz można żądać zapłaty za bezumowne korzystanie?
To roszczenie dotyczy okresu, w którym urządzenie przesyłowe stało na Twoim terenie bez umowy. Obowiązują tu sztywne ramy czasowe wyznaczone przez kodeks cywilny. Jednoznacznie wynika z nich, jak długo możesz dochodzić odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Po upływie tego terminu Twoje roszczenie ulega przedawnieniu.
Termin przedawnienia – 6 lat po nowelizacji z 2018 roku
Zgodnie z art. 118 KC po nowelizacji z 9 lipca 2018 r., zasadniczy termin przedawnienia wynosi obecnie 6 lat. Oznacza to, że występując z powództwem, co do zasady odzyskasz pieniądze za bezumowne używanie gruntu przez okres maksymalnie 6 lat wstecz. W tym czasie musisz złożyć pozew o zapłatę za bezumowne korzystanie z Twojej nieruchomości. Przy czym należy tu uwzględnić kwestię sposobu liczenia terminów. Bowiem upływ terminu 6-letniego nastąpi z końcem roku kalendarzowego, w którym mija te 6 lat.
Wyjątkiem są firmy. Jeśli roszczenie jest związane z prowadzeniem przez uprawnionego działalności gospodarczej, termin ten wynosi zaledwie 3 lata. Istnieje również odrębny termin z art. 229 KC, regulujący roszczenie uzupełniające, który stanowi, że:
Art. 229. § 1. Roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz.
Jednak w sprawach przesyłowych ten przepis rzadko ma decydujące znaczenie.
Kiedy sięgniesz 10 lat wstecz – przepisy przejściowe
Obecny termin 6 lat przedawnienia jest terminem skróconym w stosunku do stanu prawnego obowiązującego przed 2018 rokiem. Dla roszczeń wymagalnych przed tą datą ustawodawca zastosował przepisy przejściowe. Żeby prawidłowo ustalić, kiedy upływa termin przedawnienia, trzeba wczytać się w te reguły. Co do zasady, po zmianie przepisów, roszczenia wymagalne do lipca 2018 roku, przedawniły się z dniem 31.12.2024 r.
Czasem w internecie pojawiają się informacje na temat tego, że po odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości na cele przesyłu można sięgnąć nawet do 10 lat wstecz. To jednak dziś już rzadkie przypadki i trzeba być czujnym na prawne niuanse. Trzeba mieć też na względzie przerwanie biegu terminu przedawnienia, na przykład poprzez złożenie pozwu. Powoduje on, że termin przedawnienia biegnie na nowo.
Przykładowe i konkretne sytuacje przedstawia poniższa tabela:
| Rok należności | Kiedy minęłoby 10 lat? | Czy przerwano bieg przed 9 lipca 2018 r.? | Kiedy nastąpiło/nastąpi przedawnienie? | Wyjaśnienie |
| 2010 | w 2020 r. | NIE | w 2020 r. | Stary termin (10 lat) upływał wcześniej niż 31 grudnia 2024 r., więc zastosowanie miał stary 10-letni termin przedawnienia. |
| 2010 | w 2020 r. | TAK (np. próba ugodowa w 2017 r.) | 31 grudnia 2024 r. | Przerwanie biegu w 2017 r. sprawiło, że w dniu 9 lipca 2018 r. roszczenie nie było przedawnione. Licznik ruszył od nowa na nowych zasadach (6 lat od lipca 2018 r. do końca roku). |
| 2016 | w 2026 r. | NIE | 31 grudnia 2024 r. | Nowy termin (6 lat od 09.07.2018 do końca roku = 31.12.2024) upłynął wcześniej niż stary termin (2016 + 10 lat = 2026). Zastosowano nowy termin przedawnienia. |
W sprawach przedawnienia, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów, najlepiej skonsultować się z ekspertem. Sprawy nie ułatwia fakt, że do starych sytuacji faktycznych dochodzi jeszcze możliwość zasiedzenia nieruchomości przez firmy przesyłowe.
- Jeśli chcesz precyzyjnie wyliczyć, czy masz jeszcze czas na dochodzenie odszkodowania za służebność przesyłu, skontaktuj się z naszymi ekspertami z kancelarii Solace.
Co przerywa bieg przedawnienia
Zgodnie z charakterem roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, przedawnia się ono z każdym dniem. Więc każdego dnia tracisz prawo do ułamka kwoty za minione lata korzystania z Twojego gruntu bez podstawy prawnej. Aby zatrzymać ten zegar, czyli przerwać bieg przedawnienia, musisz podjąć skuteczną czynność przed sądem. Najczęściej jest to wniesienie oficjalnego pozwu o zapłatę z tytułu bezumownego korzystania. Zwykłe pismo wysłane do zakładu energetycznego z żądaniem zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia. Bieg przedawnienia przerywa też uznanie roszczenia przez firmę przesyłową.
Kiedy roszczenie przepada? Zasiedzenie służebności przesyłu
Największym wrogiem w sprawach o infrastrukturę nie są stawki, lecz czas. Przedsiębiorstwa powszechnie bronią się, podnosząc zarzut, że nastąpiło zasiedzenie służebności przesyłu.
Zasiedzenie w dobrej i złej wierze – 20 czy 30 lat
Zgodnie z art. 172 KC, jeśli przedsiębiorstwo przez wiele lat, nieprzerwanie i widocznie korzysta z urządzenia na Twojej działce, może nabyć prawo do służebności za darmo. Jeśli robiło to w tzw. dobrej wierze (np. opierając się na jakiejś starej decyzji, która okazała się wadliwa), czas zasiedzenia wynosi 20 lat. Jeśli w złej wierze (wiedząc, że weszli na grunt bezprawnie) – termin ten to 30 lat. W praktyce najczęściej mamy do czynienia z tą drugą sytuacją.
Jednak służebność przesyłu to szczególna instytucja prawna, która pojawiła się w kodeksie cywilnym w 2008 roku. Przez wiele lat sądy, powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego, przyjmowały fikcję prawną zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu i orzekały, że przedsiębiorstwa przesyłowe zasiedziały tę służebność. Sytuacja zmieniła się w 2026 roku po Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2.12.2025 roku (sygn. P 10/16). Trybunał uznał za niekonstytucyjną możliwość nabywania przed 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu w drodze zasiedzenia. Stwierdził że przed 2008 rokiem służebność przesyłu w ogóle nie istniała, więc nie można było jej nabywać w drodze zasiedzenia „przez analogię”. Dla właścicieli nieruchomości ma to dwie konsekwencje:
- mogą podważać orzeczenia stwierdzające zasiedzenie, wydane z powołaniem się na rozwiązanie uznane za niekonstytucyjne;
- zasiedzenie służebności przesyłu można liczyć dopiero od 2008 roku (z uwzględnieniem zasad liczenia terminów), co oznacza, że zasiedzenie w dobrej wierze upłynie najszybciej w 2028 roku, a w złej wierze – w 2038 roku. Właściciele moją więc czas, aby zapobiec zasiedzeniu i wywalczyć dla siebie godne wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu.
Jak podważyć zarzut zasiedzenia
Nawet jeśli firma twierdzi, że zasiedziała służebność przesyłu, to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2.12.2025 roku o sygn. P 10/16 daje podstawę do kwestionowania w sądzie skuteczności takiego zasiedzenia. Właśnie w powołaniu się na ten wyrok podważamy zarzut zasiedzenia firm przesyłowych. Ostatecznie każdą sprawę indywidualnie ocenia sąd, wydając wyrok. Jednak orzeczenie TK daje naszym klientom spore szanse na wygraną. Czyli na zakwestionowanie zasiedzenia i powalczenie o wysokie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu oraz o odszkodowanie za czas bezumownego korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo.
- Potrzebujesz wsparcia w zwalczaniu zarzutu zasiedzenia? Skontaktuj się z nami.
Jakie dokumenty są potrzebne do odszkodowania za służebność przesyłu?
Podstawą sprawnego działania i bezproblemowego procesu sądowego są dobrze skompletowane dokumenty. Dowiedz się, które dokumenty do służebności przesyłu możesz mieć od ręki, a o które trzeba będzie wystąpić.
Do naszej wstępnej analizy potrzebujemy jedynie numeru działki z numerem obrębu geodezyjnego i miejscowości (gminy), w której działka się znajduje. Pomocne jest też zdjęcia poglądowe znajdującego się na działce urządzenia przesyłowego.
-
Dokumenty potwierdzające, że działka należy do Ciebie
Sądy i firmy przesyłowe potrzebują dowodu, że jesteś właścicielem działki. Najważniejszy jest odpis zwykły z księgi wieczystej oraz wypis z rejestru gruntów. Abyśmy w kancelarii Solace mogli wystosować w Twoim imieniu pierwsze wezwanie do zapłaty (przedsądowe), wystarczy nam sam numer Twojej księgi wieczystej. Przedsiębiorstwo przesyłowe samo sprawdzi dane w państwowym portalu ekw.ms.gov.pl - dane z księgi wieczystej są bowiem jawne. Dopiero gdy sprawa będzie wymagała założenia sprawy w sądzie, potrzebny będzie oficjalny dokument. Zgodnie z art. 36[4] ust. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, samodzielnie wygenerowany i wydrukowany z systemu EKW odpis elektroniczny ma moc dokumentu wydawanego przez sąd. Warunkiem jest pobranie go przez oficjalny portal ekw.ms.gov.pl w zakładce „Składanie wniosków o wydanie dokumentu z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych” (koszt odpisu zwykłego to 20 zł). System generuje plik PDF z unikalnym kodem weryfikacyjnym. Taki wydruk dołączasz do pozwu.
Pamiętaj, że w przypadku współwłasności niezbędne będzie też współuczestnictwo reszty właścicieli. -
Dokumentacja geodezyjna – mapa z naniesionym urządzeniem
Niezbędna będzie mapa zasadnicza lub ewidencyjna, na której dokładnie naniesiono infrastrukturę przesyłową przecinającą Twoją działkę. Mapa musi uwzględniać jej numer ewidencyjny oraz obręb. Dokument ten uzyskasz w starostwie powiatowym właściwym dla położenia działki. Uzyskanie takiego dokumentu zazwyczaj zajmuje od kilku do kilkunastu dni roboczych. -
Papiery od przedsiębiorstwa przesyłowego – i co, gdy ich nie masz
Do skutecznego ubiegania się o wynagrodzenie za służebność przesyłu lub za bezumowne korzystanie z nieruchomości potrzebne będą dokumenty od przedsiębiorstwa przesyłowego. W postępowaniu trzeba bowiem udowodnić, że słupy lub instalacje faktycznie znajdują się na Twojej działce, mają określone parametry itd. Jeśli takich dokumentów brak, wystarczy, że udzielisz nam pełnomocnictwa, a sami wystąpimy o potrzebne informacje do przedsiębiorstwa przesyłowego. -
Dokumenty, które pokazują, ile na tym urządzeniu tracisz
Aby uzyskać wyższą stawkę za m2 gruntu, trzeba wykazać straty i obciążenia. Najlepsze dowody to wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub decyzja o warunkach zabudowy. Jeśli rura wkopana w ziemię spowodowała, że odmówiono Ci pozwolenia na budowę domu, będzie to dobry argument dla podniesienia stawki. Przydadzą się też zdjęcia Twojej działki i, opcjonalnie, prywatny operat rzeczoznawcy majątkowego. Pamiętaj jednak, że te dokumenty udowadniają wysokość Twojego roszczenia o wypłatę, a nie jego istnienie.
Co dochodzi, gdy sprawa trafia do sądu
Gdy negocjacje z przedsiębiorstwem przesyłowym nie przynoszą oczekiwanego skutku, kierujemy sprawę do sądu. Potrzebujemy podpisanego przez Ciebie pełnomocnictwa oraz potwierdzenia uiszczenia opłaty sądowej. Z punktu widzenia trybu prawnego, ustanowienie służebności odbywa się poprzez złożenie wniosku do sądu (jest to tryb nieprocesowy). Jednak dochodzenie zapłaty za korzystanie z Twojej nieruchomości bez umowy, przenosi sprawę w tryb procesowy. Czyli musisz złożyć pozew w postępowaniu cywilnym.
Lista kontrolna – co zebrać przed pierwszą rozmową
W Kancelarii Solace doskonale wiemy, że urzędowa biurokracja bywa zniechęcająca. Dlatego wyręczamy naszych klientów w gromadzeniu większości dokumentów. Jeśli nie masz starych umów, zgód, oświadczeń, parametrów technicznych czy projektów – wystąpimy o nie w Twoim imieniu bezpośrednio do operatorów sieci. Skorzystaj z poniższej tabeli jako podpowiedzi czego będziemy potrzebować od Ciebie na start.
| Dokument | Skąd go weźmiesz? | Czy jest niezbędny na start? |
| Numer działki oraz jej lokalizacja (obręb / gmina) | Z aktu notarialnego zakupu działki, zawiadomienia z sądu lub wypisu z rejestru gruntów. | TAK – to najważniejsza pozwalająca na odnalezienie nieruchomości w ogólnodostępnych portalach mapowych (np. Geoportal). Umożliwia weryfikację przebiegu sieci na mapie zasadniczej, geometrii działki oraz wstępnego przeznaczenia gruntu. |
| Wskazanie rodzaju i parametrów infrastruktury (linii / urządzenia) | Geodezyjna Ewidencja Sieci Uzbrojenia Terenu (GESUT) prowadzona przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (PODGiK) – zamawia się wypis i wyrys z mapy zasadniczej dla numeru swojej działki; w urzędzie gminy (lub na gminnym portalu Systemu Informacji Przestrzennej – SIP) sprawdza się wypis i wyrys z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. | TAK – informacja o typie sieci (np. linia elektroenergetyczna napowietrzna 110 kV, gazociąg wysokiego/średniego ciśnienia itp.) pozwala rzeczoznawcy przyjąć z doświadczenia i norm branżowych orientacyjny pas służebności (np. dla linii 110 kV najczęściej 10 m od osi w obie strony). |
| Numer księgi wieczystej (KW) | Z aktu notarialnego zakupu działki, zawiadomienia z sądu lub wypisu z rejestru gruntów. | OPCJONALNY/ BARDZO POMOCNY – Nie jest bezwzględnie wymagany do samej wstępnej kalkulacji wartości, ale przydatny, jeśli klient go posiada. Pozwala na:
|
Jak wygląda sprawa o służebność przesyłu krok po kroku?
Jeśli przeraża Cię ilość formalności, przekaż nam swoją sprawę i pozwól nam zarządzić nią w Twoim imieniu. Przebieg postępowania o ustanowienie służebności przesyłu opiera się na sprawdzonej strategii.
1. Ustalenie właściciela urządzenia i stanu prawnego działki
Pierwszy krok – ustalamy zgodnie z art. 49 KC, do kogo należy urządzenie oraz analizujemy obciążenia Twojej działki.
2. Wezwanie przedsiębiorstwa przesyłowego do zapłaty
Wysyłamy pismo z precyzyjnymi wyliczeniami, wzywające spółkę energetyczną lub gazową do dobrowolnej zapłaty za bezumowne używanie nieruchomości lub o zapłatę z tytułu służebności przesyłu (na przyszłość).
3. Negocjacje i umowa notarialna o ustanowienie służebności
Jeśli po wezwaniu przedsiębiorstwo wykaże chęć dialogu, prowadzimy z nim negocjacje. Doprowadzamy do zawarcia porozumienia w formie aktu notarialnego w kancelarii u notariusza. Tylko taka forma pozasądowa gwarantuje skuteczny wpis do księgi wieczystej.
4. Postępowanie sądowe – wniosek, biegły, postanowienie
Jeśli nie uda się doprowadzić do ugody, składamy wniosek do sądu rejonowego właściwego dla nieruchomości. Jeśli sprawa dotyczy wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości – składamy pozew oraz stosowne wnioski dowodowe. W trakcie procesu potrafimy zweryfikować operat rzeczoznawcy i stwierdzenia biegłego sądowego, którego sąd może powołać na mocy postanowienia.
Ile trwa cała sprawa
Od momentu wysłania pisma wezwania do prawomocnego wyroku uiszczającego opłatę, musisz być gotów na proces trwający od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Zwłaszcza, gdy firma przesyłowa odwoła się od wyroku do wyższej instancji.
Ile kosztuje sprawa o służebność przesyłu i kto płaci za biegłego?
W sprawach o służebność przesyłu trzeba liczyć się przede wszystkim z opłatami i kosztami sądowymi. Jako że zazwyczaj są to trudne sprawy o wysokie kwoty roszczeń, warto mieć po swojej stronie zawodowego prawnika, z którym rozliczysz się za reprezentację Ciebie przed firmą i sądem. W naszej kancelarii kwotę reprezentacji poznajesz od razu, na początku współpracy. W tym zakresie mamy jasne zasady.
Opłata sądowa i zaliczka na biegłego
Na początek należy liczyć się z opłatą sądową za złożenie wniosku lub powództwa. A także z wniesieniem zaliczki na pokrycie pracy biegłego sądowego z dziedziny szacowania nieruchomości.
Rozliczenie success fee z naszym prawnikiem
Wiele spraw przyjmujemy w bezpiecznym dla klientów systemie „success fee” (premia od sukcesu) wynoszącym ustalony % od wywalczonej dla Ciebie kwoty odszkodowania. Wynagrodzenie pobieramy dopiero po wpływie uzyskanych środków na konto bankowe.
Kto ponosi koszty przy wygranej
Zgodnie z zasadą obowiązującą w procesach cywilnych, strona, która przegrywa spór, ma obowiązek zwrócić stronie wygrywającej wszystkie uzasadnione poniesione koszty, w tym opłaty sądowe i rachunki za rzeczoznawcę.
Dlaczego warto powierzyć sprawę kancelarii Solace?
Teoretycznie możesz spróbować zawalczyć o swoje prawa samodzielnie. W praktyce jednak, w starciu z prawnikami wielkich firm energetycznych czy gazowych, pojedynczy właściciel gruntu często godzi się na rażąco zaniżone stawki lub przegrywa sprawę na skutek przeoczenia terminów przedawnienia.
Współpraca z Kancelarią Solace to dla Ciebie potrójna korzyść:
- Bezpieczeństwo finansowe. Działamy w systemie success fee (premia od sukcesu). Pobieramy prowizję dopiero wtedy, gdy wywalczone pieniądze fizycznie trafią na Twoje konto. Nasze wynagrodzenie jest uzależnione od Twojego zysku.
- Maksymalizacja kwoty wynagrodzenia. Wiemy, jakich argumentów użyć, by podważyć zaniżone wyceny rzeczoznawców i operatorów.
- Twój spokój. Bierzemy na siebie wymianę pism, weryfikację akt, uczestnictwo w negocjacjach oraz pełną reprezentację na sali sądowej.
Nie pozwól, aby Twoje pieniądze przepadły przez przedawnienie. Skontaktuj się z Kancelarią Solace już dziś. Podaj nam numer swojej działki, a my sprawdzimy, jak wysokie odszkodowanie możemy dla Ciebie uzyskać.
FAQ - Najczęstsze pytania o odszkodowanie za służebność przesyłu
Czy słup energetyczny obniża wartość działki?
Tak, postawienie infrastruktury przesyłowej istotnie obniża rynkową cenę terenu. Badania rynku wykazują, że ograniczenia zabudowy spowodowane pasami technologicznymi mogą zredukować cenę rynkową działki budowlanej nawet o 30 do 50 procent.
Czy mogę żądać usunięcia słupa lub gazociągu?
Takie roszczenie (tzw. roszczenie negatoryjne) jest możliwe, ale w orzecznictwie polskim uwzględnia się je bardzo rzadko. Sądy w 95% przypadków oddalają wnioski o rozbiórkę pracującej linii elektroenergetycznej, zasądzając raczej wysokie rekompensaty finansowe.
Czy przedsiębiorstwo może odmówić ustanowienia służebności?
Przedsiębiorstwo ma prawo grać na zwłokę lub odmówić polubownej ugody powołując się np. na 30-letnie zasiedzenie. Jednak na podstawie art. 305(2) KC możesz wtedy wytoczyć powództwo. O wynagrodzeniu za bezumowne korzystanie z Twojej działki orzeknie sąd.
Czy zawsze trzeba iść do sądu?
Nie, nie każda sprawa trafia na wokandę sądową. Czasem dobrze napisane przedsądowe wezwanie do zapłaty pozwala zamknąć sprawę u notariusza w terminie od 3 do 6 miesięcy, oszczędzając czas obu stron.
