Baza wiedzy

Czy każde niedopatrzenie ze strony lekarza to od razu błąd medyczny?

Prawniczka Joanna Majkowska | 26.11.2021

czym jest błąd medyczny

Podczas wizyty w szpitalu masz prawo oczekiwać, że personel medyczny dołoży wszelkich starań, by zapewnić Ci prawidłową opiekę. W końcu chodzi tu o Twoje zdrowie. Niestety, tak jak w każdym innym zawodzie i tutaj może dojść do pomyłek lub postawienia nieprawidłowej diagnozy. Nie zawsze oznacza to jednak, że możesz pociągnąć lekarza do odpowiedzialności. W takim razie czym jest błąd medyczny?

Czym jest błąd medyczny?

Może Ci się wydawać, że każda pomyłka ze strony lekarza, pielęgniarki czy innego pracownika medycznego daje Ci prawo do odszkodowania za błąd medyczny. Rzecz w tym, że w rozumieniu prawnym nie wszystkie te sytuacje rzeczywiście są błędem.

Wprawdzie z żadnego przepisu nie dowiesz się, czym jest błąd medyczny. Nie ma żadnej ustawowej definicji. Powszechnie przyjmuje się jednak, że taki błąd to zawinione działanie lub zaniechanie osoby wykonującej zawód medyczny, które doprowadziło do powstania szkody.

Zauważ też, że wspomniana definicja dotyczy nie tyle działania lekarza, co pracownika medycznego. Oznacza to, że pojęcie błędu medycznego jest znacznie szersze i obejmuje nie tylko błąd lekarski, ale i zaniedbania ze strony innych osób – np. farmaceutów, pielęgniarek i ratowników medycznych, a nawet błędy związane z organizacją placówki.

Kiedy lekarz rzeczywiście popełnił błąd?

Wyobraź sobie taką sytuację: przychodzisz do lekarza z niepokojącymi objawami. Przeprowadza on szereg niezbędnych badań i w rezultacie dowiadujesz się, że nie masz powodów do zmartwień. Z ulgą wracasz do domu, ale po kilku miesiącach okazuje się, że objawy były skutkiem rozwijającego się nowotworu, którego lekarz nie zdiagnozował. Czy w takim razie popełnił błąd medyczny? Niekoniecznie.

Medycyna jest nauką ścisłą i skomplikowaną. Choć lekarze dysponują coraz lepszym sprzętem, a ich wiedza też jest coraz szersza, to nie zawsze będą w stanie postawić trafną diagnozę.

Jeśli więc lekarz przeprowadził wszystkie zalecane w tym przypadku badania i wykorzystał zdobytą wiedzę – krótko mówiąc: postępował zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej i należytą starannością – to błędu nie popełnił. Inaczej sprawa wyglądałaby, gdyby zrezygnował z przeprowadzenia badań, na które powinien Cię skierować w konkretnym przypadku albo gdyby źle zinterpretował wyniki, podczas gdy zgodnie z powszechną wiedzą medyczną i przy zachowaniu staranności byłby w stanie postawić trafną diagnozę.

Odpowiedzialność lekarza za błąd medyczny – kiedy ma miejsce?

Aby wystąpił błąd medyczny, a co za tym idzie – by przysługiwało Ci odszkodowanie – spełnione muszą zostać łącznie wszystkie 3 warunki: wystąpienie winy, szkody i związku przyczynowego między nimi. Co dokładnie kryje się pod tymi pojęciami?

Szkoda

Kwestia szkody wydaje się dość oczywista. W przypadku błędów medycznych oznacza ona przede wszystkim uszczerbek na zdrowiu. Ten z kolei pociąga za sobą konsekwencje materialne – wiąże się z koniecznością zakupu drogich leków, podjęcia rehabilitacji, utratą dochodu czy potrzebą przystosowania mieszkania do Twoich potrzeb. Wszystkie te następstwa to właśnie szkoda.

Błędy i zaniedbania mogą jednak powodować także niepotrzebny ból i cierpienie – np. strach o własne zdrowie albo konieczność pogodzenia się z utratą perspektyw na odzyskanie pełnej sprawności. Jest to tzw. szkoda niemajątkowa.

Zdarza się jednak, że choć działania lub zaniechania personelu medycznego nie były prawidłowe, to nie spowodowały szkody (ani materialnej, ani niemajątkowej) i wtedy odszkodowanie Ci się nie należy. Podobnie sprawa wygląda, gdy szkoda wprawdzie jest, ale pracownikowi medycznemu nie można przypisać winy.

Wina

Personel medyczny ma podjąć wszelkie możliwe działania, by Cię wyleczyć, ale nie zawsze jest to możliwe. Właśnie dlatego o odpowiedzialności można mówić tylko w razie wystąpienia winy. A tę rozumie się jako:

  • niezgodność działania z określonymi regułami postępowania – czyli naruszenie reguł postępowania wynikających z wiedzy medycznej i doświadczenia życiowego,
  • niedbalstwo – działanie bez wymaganej staranności.

W skrócie można więc powiedzieć, że jeżeli pracownik medyczny działał zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i z należytą starannością, to nawet jeśli doznasz szkód, nie można mówić o błędzie medycznym.

Związek przyczynowy między winą a szkodą

Zawinione działanie musi prowadzić do szkody, a wbrew pozorom to wcale nie jest oczywiste. Wyobraź sobie, że bliska Ci osoba zgłasza się do szpitala. Po przeprowadzeniu badań lekarz odsyła ją do domu. Po kilku dniach chory jednak z powrotem pojawia się w placówce. Okazuje się, że cierpi na nowotwór w ostatnim stadium. Niedługo później umiera. Czy oznacza to, że możesz pozwać szpital za niedopatrzenia?

Nie. Wprawdzie lekarz nie zdiagnozował nowotworu (mimo że był on już w ostatnim stadium). Prawdopodobnie można więc uznać, że zawinił. Szkoda również powstała. Rzecz w tym, że to nie zaniedbanie lekarza doprowadziło do śmierci pacjenta. Nawet gdyby postawił prawidłową diagnozę, ze względu na zaawansowanie choroby i tak nie uratowałby mu życia. Tym samym między winą a szkodą nie istnieje związek przyczynowy. Co za tym idzie – błędu medycznego nie ma, a Ty nie otrzymasz odszkodowania.

Czym jest błąd medyczny – podsumowanie

  1. O błędzie medycznym można mówić, gdy zawinione działanie lub zaniechanie osoby wykonującej zawód medyczny doprowadziło do powstania szkody.
  2. Aby przysługiwało Ci odszkodowanie, muszą zostać spełnione łącznie 3 warunki: wina, szkoda i związek przyczynowy między nimi.
  3. Wina polega na działaniu niezgodnie ze aktualnym stanem wiedzy, doświadczeniem życiowym i regułami postępowania. Może być także efektem lekkomyślności czy niedbalstwa.
  4. Szkoda może być zarówno niemajątkowa (cierpienie, strach, ból, krzywdy), jak i majątkowa (dodatkowe koszty leczenia, utracony zarobek, wydatki na rehabilitację).
  5. Związek przyczynowy występuje natomiast, gdy można stwierdzić, że gdyby nie działanie (lub zaniechanie) pracownika medycznego, to szkoda by nie powstała.

Zobacz inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

błąd medyczny błąd lekarski

Baza wiedzy

Błąd medyczny a błąd lekarski – jaka jest między nimi różnica?

Błąd medyczny i błąd lekarski w języku potocznym traktowane czasem jako synonimy. W kontekście ubezpieczenia i należnego Ci odszkodowania są to jednak pojęcia o zupełnie różnych znaczeniach.

błąd medyczny

Baza wiedzy

Błąd medyczny – na czym polega i jakie są jego rodzaje?

Nie każda nieprawidłowa diagnoza, źle dobrane leczenie, a nawet śmierć pacjenta oznacza, że miejsce miał błąd medyczny. Kiedy w takim razie możesz pociągnąć szpital do odpowiedzialności i otrzymać odszkodowanie?

odszkodowanie za błąd medyczny

Baza wiedzy

Odszkodowanie za błąd medyczny – kiedy możesz je otrzymać?

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu szpitala, pomyłki pielęgniarek, położnych i lekarzy – to wszystko przypadki, w których można mówić o błędach medycznych. Jako osobie poszkodowanej należy Ci się w takiej sytuacji odszkodowanie.

Jak udowodnić błąd w sztuce lekarskiej?

Aby udowodnić błąd w sztuce lekarskiej, zadbaj przede wszystkim o zgromadzenie dokumentacji medycznej. Znaczenie będą mieć także inne dowody, takie jak zeznania świadków czy dowód z opinii biegłego. Musisz wykazać, że lekarz swoim zawinionym działaniem doprowadził do powstania po Twojej stronie szkód.

Błędy lekarskie – gdzie szukać pomocy?

Samodzielne uzyskanie odszkodowania za błędy lekarskie może być trudne, bo potrzebna jest tu wiedza z zakresu medycyny oraz prawa. Możesz jednak skorzystać z pomocy prawnika, który przeprowadzi Cię przez cały ten proces. Pamiętaj jednak, by wybierać kancelarię specjalizującą się w sprawach z zakresu błędów lekarskich.

Skontaktuj się
z nami i rozpocznijmy współpracę

Skontaktuj się