Dron spadł na dom – czy dostanę odszkodowanie z polisy mieszkaniowej?

Jeszcze kilka lat temu nikt nie zastanawiał się nad kwestią, czy jeśli dron spadł na dom, to czy dostanie się odszkodowanie z polisy mieszkaniowej. Odkąd prawo uregulowało sposób korzystania z dronów cywilnych, częstotliwość spadających z nieba elementów jakby się zmniejszyła. Temat odżył za sprawą niedawnych wydarzeń – naruszenia przestrzeni powietrznej Polski przez Federację Rosyjską w kontekście agresji na Ukrainę. Chociaż polskie niebo jest dobrze chronione przez siły zbrojne, okazało się, że upadek drona wojskowego na dom czy samochód wcale nie jest w dzisiejszych czasach niemożliwe. Zatem – jeśli dron spadnie na dom – czy dostanę odszkodowanie z polisy mieszkaniowej?

Artykuł, który wyjaśnia niuanse i różnice

Na wstępie chcemy zaznaczyć, że ten artykuł nie ma na celu wzbudzenia lęku czy emocji związanych z potencjalnym konfliktem zbrojnym. Polskie niebo jest dobrze chronione, a rosyjskie drony przekraczające polską granicę od początku były monitorowane, a następnie zneutralizowane. Nikomu nic się nie stało, a na 19 takich obiektów, tylko jeden wyrządził szkody w postaci uszkodzenia domu i samochodu.

Dron spadł na dom – czy dostanę odszkodowanie?

Co do zasady polisy mieszkaniowe chronią właścicieli w sytuacjach, gdy pewne obiekty spadające z nieba uszkodzą dom lub mieszkanie. W ubezpieczeniach majątkowych takie ryzyko określa się najczęściej jako „upadek statku powietrznego”.

Dalej tłumaczymy, co obejmuje ta definicja. Na pewno zalicza się do niej dron (zarówno wojskowy jak i cywilny). To, co spadło na dom i w jakich okolicznościach, może mieć ogromne znaczenie dla uzyskania odszkodowania. Dlatego każdą sprawę trzeba rozpatrywać indywidualnie. Przypatrzmy się, jak podchodzą do tego ubezpieczyciele w swoich dokumentach, i na co zwrócić uwagę chcąc rozstrzygnąć, kiedy należy się odszkodowanie.

Dron to „statek powietrzny” – co jeszcze OWU zaliczają do tej kategorii?

Gdy zajrzymy do ogólnych warunków ubezpieczeń (OWU) polskich ubezpieczycieli, znajdziemy w nich w większości podobne do siebie definicje statku powietrznego. Ubezpieczyciele wiedzą, że z nieba na dom może spaść statek powietrzny, jego część albo ładunek. Co to zatem może być?

Jak może wyglądać przykładowa definicja „upadku statku powietrznego”? Zajrzyjmy do dokumentu OWU PZU DOM:

Upadek statku powietrznego – katastrofa lub przymusowe lądowanie samolotu silnikowego, bezsilnikowego lub innego obiektu latającego, a także upadek ich części lub przewożonego ładunku;

Kiedy ubezpieczyciel odpowiada za szkody spowodowane upadkiem drona na dom?

Ponieważ co do zasady ubezpieczyciele odpowiadają za upadek obiektu latającego na dom, jeśli wywołał on tym szkodę, to polisa mieszkaniowa pokryje szkody, jeśli:

• upadek miał charakter zdarzenia losowego – czyli dron spadł na dom przypadkowo, nieumyślnie;
• w OWU nie ma wyłączeń dotyczących takiego zdarzenia – standardowo upadek obiektu latającego to ryzyko podstawowe – w normalnych okolicznościach ubezpieczyciel powinien uwzględnić swoją odpowiedzialność za takie zdarzenie;
• w OWU nie ma wyłączeń dotyczących okoliczności upadku drona na dom – chodzi o to, czy zdarzenie nie miało charakteru wojennego albo aktu terroru – i tu ubezpieczyciele mają pole do ograniczenia lub wręcz wyłączenia swojego odszkodowania.

Przyjrzymy się bliżej działaniom wojennym i aktom terroru.

Kiedy ubezpieczyciel odmówi wpłaty odszkodowania z polisy mieszkaniowej jeśli dron spadnie na dom?

W wyłączeniu obejmującym działania wojenne i akty terroru tkwi sedno poruszanego zagadnienia. Standardowa odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody spowodowane spadającym dronem dotyczy czasów pokoju. Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy mamy do czynienia z działaniami wojennymi, stanem wojennym albo aktem terroru. Wtedy ubezpieczyciel korzysta z wyłączenia swojej odpowiedzialności, powołując się na OWU.

I tak jest praktycznie we wszystkich OWU polskich ubezpieczycieli. Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela na wypadek wojny to standard rynkowy. Zapisy takie mają m.in. PZU, Warta, Generali, UNIQA, Allianz czy Ergo Hestia. Gdzie szukać tego postanowienia? Najczęściej brzmi ono podobnie jak w OWU nieruchomości UNIQA:

2. Nie odpowiadamy za szkody wynikające z:
1) działań wojennych, zamieszek lub rozruchów, lokautów, strajków,
2) aktów terroryzmu,
3) działania materiałów rozszczepialnych,
4) decyzji administracyjnej.

Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela – działania wojenne, stan wojenny, akt terroru

Kluczowe znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela będą miały okoliczności, w jakich dojdzie do zdarzenia. Wyłączenia odpowiedzialności niemal u wszystkich ubezpieczycieli dotyczą działań wojennych, stanu wojennego czy aktów terroru. Nie zawsze te wyrażenia są zdefiniowane w OWU. Czasem występuje tylko definicja aktu terroru. W braku definicji trzeba posiłkować się normalnym znaczeniem pojęć lub poszukać ich w innych aktach – na przykład Konstytucji Polski.

Brak definicji otwiera furtkę do interpretacji

Uwagę zwraca fakt, że OWU najczęściej nie definiują działań wojennych, które mają inne znaczenie niż stan wojenny. Niektórzy ubezpieczyciele wprost wskazują, że dla nich działania wojenne to także działania bez formalnego wypowiedzenia wojny. Tam, gdzie brak pewności definicyjnej, pojawia się pole do interpretacji. Dlatego pomimo publicznych deklaracji niektórych ubezpieczycieli, że w danej sytuacji wypłacą odszkodowanie, w praktyce droga do jego uzyskania może być trudniejsza, niż wydaje się poszkodowanym.

Ostatecznie nawet jeśli uda się obronić tezę, że zniszczenie nie miało miejsca na kanwie wydarzeń wojennych, ubezpieczyciel zawsze może wyciągnąć argument z aktów terroru. Sam je definiuje, dlatego definicja ta najczęściej jest bardzo pojemna i może stanowić wytrych do wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Akty terroryzmu – działania indywidualne lub grupowe skierowane przeciwko ludności lub mieniu. Ich celem jest osiągnięcie skutków ekonomicznych, politycznych, religijnych lub społecznych przez wprowadzenie chaosu, zastraszanie ludności, dezorganizację życia publicznego; – definicja z OWU PZU Dom.

 

Dlaczego wsparcie kancelarii prawnej, gdy dron spadnie na dom, jest takie ważne

Każda sytuacja ma swoje niuanse. Wyjątkiem może być wprowadzenie stanu wojennego, bo jest to sytuacja niewątpliwa, formalna, potwierdzona podpisem Prezydenta Polski i oficjalnie ogłoszona. W pozostałych przypadkach otwiera się pole do interpretacji, a argumenty ubezpieczyciela mogą być naprawdę przekonujące.

Nie można wykluczyć, choć oczywiście wszyscy mamy nadzieję, że tak się nie stanie, że w przyszłości będą zdarzać się incydenty takie, jak ten z upadkiem rosyjskiego drona na polski dom. Nawet jeśli szkodę w domu czy mieszkaniu wywoła po prostu upadek drona filmowego cywilnego z powodu awarii albo upadek fragmentu samolotu lub jego ładunku, warto od razu zgłosić się do kancelarii prawnej takiej jak Solace.

Zobacz, w jakich sytuacjach pomogliśmy już naszym klientom. Robimy to od kilkunastu lat.

• Pomogliśmy właścicielom domu odzyskać pełne odszkodowanie, choć ubezpieczyciel nie chciał wypłacić ani złotówki
• Walczymy o ponad 4x większe odszkodowanie za pożar kurnika fermowego
• Pomogliśmy aż 11 członkom rodziny uzyskać odszkodowanie za śmierć bliskiej krewnej w wypadku

Podsumowanie

Dron w ubezpieczeniach jest traktowany jako statek powietrzny. Dlatego jego upadek co do zasady mieści się w katalogu zdarzeń objętych ochroną. Oznacza to, że jeśli dron cywilny spadnie na dach czy ogród, polisa mieszkaniowa może pokryć koszty naprawy.

Trzeba jednak pamiętać, że standardem na rynku jest wyłączenie odpowiedzialności za szkody powstałe wskutek działań wojennych, stanu wojennego czy aktu terroru. To oznacza, że w sytuacji, gdy do zniszczenia budynku doprowadzi wojskowy dron uznany za element konfliktu zbrojnego, ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania.

W praktyce więc polisa chroni przed skutkami wypadków losowych i zdarzeń cywilnych, ale nie zapewnia ochrony w przypadku incydentów wojennych. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie sprawdzić zapisy OWU i wiedzieć, w jakich sytuacjach możemy liczyć na realne wsparcie finansowe.

Sytuacja, gdy dron spadnie na dom to temat budzący emocje i niepewność. Dlatego jeśli masz wątpliwości, warto sprawdzić własne OWU i skonsultować się z naszą kancelarią prawną Solace. Interpretacja zapisów ubezpieczycieli nie zawsze jest jednoznaczna – w takiej sprawie przyda Ci się wsparcie eksperta.